Kategori: Makaleler

Tamah Ne Demek İslam’da? Kültürel Görelilik ve İnsan Doğası Dünya üzerinde pek çok farklı kültür, insana dair temel özellikleri ve erdemleri kendi değerler çerçevesinde şekillendirir. Bu farklı bakış açıları bazen kişisel arzuların, bazen de toplumsal normların nasıl ele alınacağı konusunda büyük farklılıklar yaratır. “Tamah” kelimesi, bu farklılıkları anlamamıza yardımcı olabilecek, kültürler arası bir kavramdır. Özellikle İslam kültüründe tamah, insanın arzularının, isteklerinin ve maddi dünyaya olan bağlılığının nasıl şekillendiği ile doğrudan ilişkilidir. Ancak, tamahın anlamı ve onun kültürel bağlamda nasıl algılandığı, sadece bir dini kavram olmanın çok ötesindedir. Birçok kültürde olduğu gibi, İslam’da da insanların içsel mücadeleleri, dış dünyaya duyduğu istekler…

Sağlıksız Diş Eti Nasıl Görünür? Bir Ekonomi Perspektifi ile Ağız Sağlığı, Kaynaklar ve Toplumsal Seçimler Hayatın pek çok alanında olduğu gibi sağlığın korunması da seçimlerle, kaynakların kıtlığıyla ve bu seçimlerin sonuçlarıyla doğrudan ilişkilidir. Sağlıklı bir yaşam sürdürmek yalnızca bireysel bir sorumluluk değil; aynı zamanda toplumların sağlık sistemleri, kamu politikaları ve ekonomik kapasiteyle şekillenen bir çerçevedir. “Sağlıksız diş eti nasıl görünür?” sorusu, ilk bakışta tıbbi ve klinik bir sorudur. Fakat bu soruyu ekonomi merceğinden incelediğimizde, kişisel sağlık yatırımının, fırsat maliyetlerin (opportunity cost) ve toplum sağlığındaki dengesizliklerin nasıl birleştiğini daha iyi algılamaya başlarız. Aşağıda bu konuyu mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi perspektiflerinden…

Agar Agar Yerine Ne Kullanılabilir? Mutfağımda Denediğim 4 Alternatif Günlerden bir gün, üniversitede bir ekonomi dersi sırasında aklıma takıldı: Agar agar nedir? Tam olarak ne işe yarar? Veya daha da önemlisi, agar agar yerine ne kullanılabilir? Hepimiz bir noktada bir tarifin içinde bu gizemli bileşeni görmüşüzdür. Özellikle vegan tatlılar, jöleler ve dondurmalar için yaygın olarak kullanılan agar agar, aslında deniz yosunlarından elde edilen doğal bir jelatin alternatifi. Ancak, her zaman mutfakta doğru malzemelere sahip olmayabiliyoruz. Sonra da bu tarz sorular kafa karıştırıyor: “Agar agar yerine ne kullanabilirim?” Ben de işte bu soruyu kafamda döndürürken, çocukluğumdan mutfağa olan ilgimi ve yavaş…

Yeni Takılan Arıtma Suyu Neden Kokar? Felsefi Bir İnceleme Bir düşünün: Yeni bir su arıtma cihazı taktırdınız. Temiz, taze ve sağlıklı bir su beklerken, ilk içimden sonra ağzınızda beklenmedik bir koku kalıyor. Ne olduğunu bir türlü anlayamıyorsunuz. Dışarıda yüzlerce ürün, binlerce araştırma ve inceleme var; ama yine de bu kokunun kaynağını bulmak kolay olmuyor. Peki, suyun kokması sadece bir teknik aksaklık mı, yoksa insanın algı dünyasıyla ilgili derin bir meselemiz mi var? Bu soruyu yalnızca su arıtma cihazlarıyla sınırlı tutmak yanıltıcı olabilir. İçinde yaşadığımız dünyayı, duyu organlarımızla anlamlandırmamız, aslında felsefi bir meseledir. İnsan algısının sınırlarını, bilgiye erişim şeklimizi, etik sorumluluklarımızı…

Sünneti Mekke: Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir Analiz Güç, her zaman görünür biçimde eller değiştirmeyebilir; çoğu zaman toplumsal düzenin gizli dokularında sessizce işler. İnsanlar bir toplumsal alanı düzenlerken, kurallar, ritüeller ve semboller aracılığıyla iktidarın sınırlarını ve meşruiyetini tanımlar. İşte bu noktada karşımıza çıkan kavramlardan biri, “Sünneti Mekke”dir. Tarihsel ve kültürel bağlamıyla birlikte ele alındığında, bu ifade sadece dini bir terim olarak değil, aynı zamanda siyasal bir metafor olarak da okunabilir. Siyaset bilimi açısından, “Sünneti Mekke”yi anlamak, güç ilişkileri, kurumlar, ideolojiler ve yurttaşlık üzerine düşünmek için eşsiz bir fırsat sunar. İktidar ve Meşruiyet: Sünneti Mekke’nin Sembolik Yönü “Sünneti Mekke” ifadesi, klasik İslam…

Kara Havacılık Hangi Şehirlerde Var? Kara havacılık, son yıllarda hızla gelişen ve ilgi çeken bir alan. Ama belki de bu terimi ilk kez duyuyorsunuz, değil mi? Normalde havacılıkla ilgili düşündüğümüzde aklımıza uçaklar gelir; gökyüzünde süzülen, hızlı ve devasa makineler… Ancak kara havacılık biraz farklı. Peki, kara havacılığın ne olduğunu ve bu tür havacılığın hangi şehirlerde yoğunlaştığını merak ediyorsanız, doğru yerdesiniz! Kara Havacılık Nedir? Kara havacılık, aslında helikopterler ve benzeri hava araçlarının, uçaklardan farklı olarak yer yüzeyinde, yani karada daha fazla hareket edebilen versiyonlarını ifade eder. Bu tür hava araçları, asfalt yollar veya asfalt olmayan alanlar üzerinde, kısa mesafelerde bile yüksek…

Hz. Muhammed, Hz. İbrahim’in Soyundan Mı? Bir Sosyolojik Bakış Dinî inançlar, kültürel kimlikler ve toplumsal yapılar, insan toplumlarının temellerini atar. Bu yapıların içinde, soy ve nesil meselesi, sadece biyolojik bir bağ olmaktan çıkar; dinî, kültürel ve tarihsel bir anlam kazanır. Bu yazıda, Hz. Muhammed’in Hz. İbrahim’in soyundan gelip gelmediği sorusunu incelerken, bu sorunun yalnızca dini bir mesele olmadığını, aynı zamanda toplumsal yapılar, güç ilişkileri, kültürel pratikler ve kimlik politikalarıyla nasıl iç içe geçtiğini irdeleyeceğiz. Toplumsal normların ve inançların şekillendirdiği bu soruya bakarken, bireylerin kimlik inşası, tarihsel bağlar ve kültürel pratikler üzerine düşünmek de önemlidir. Bu sorunun sadece dini bir içeriği…

Eklemedir Koca Konak: Geriye Dönüp Bakıldığında Ne Kaldı? Evet, Eklemedir Koca Konak… 80’ler ve 90’ların kıyısında kalmış, İzmir’in simgelerinden biri haline gelmiş bir şarkı. Peki, bu şarkıyı kim söylüyor? Göz var nizam var misali, şarkının arkasındaki isim de bir tartışma konusu. Genellikle Ali Kocatepe olarak anılsa da, bu şarkıyı bugüne kadar söyleyen pek çok isim var. Her biri kendi yorumunu katmış, ama sonunda bir soru beliriyor: Gerçekten bu şarkı zamanın ruhunu yansıtabiliyor mu, yoksa sadece nostaljiye mi dayanıyor? Eklemedir Koca Konak: Şarkı Ne Söylüyor? Öncelikle şarkıyı ele alalım. Bütün bu tartışmaların arkasında, Eklemedir Koca Konak şarkısının hem şehri hem de…

Bir Teknolojinin Siyaseti: LiDAR’ın Işığında Güç, Kurumlar ve Vatandaşlık Bir sabah sokakta yürürken, havada süzülen bir drone’un gözünden dünyayı izlediğinizi hayal edin. O drone’un donanımında belki bir LiDAR sensörü var; her şeyin konumunu, uzaklığını ve şeklini milimetrik bir hassasiyetle ölçüyor. Peki bu teknoloji sadece bilimsel bir araç mıdır yoksa siyasetin, gücün ve meşruiyet tartışmalarının bir parçası haline gelir mi? Biz insanlar, güç ilişkileri ve toplumsal düzen üzerine düşünürken, teknolojinin bu ilişkilerdeki rolünü de sorgulamak zorundayız. Bu yazı, LiDAR sensörünün teknik dünyanın ötesine uzanan siyasal anlamlarını irdeleyecek. LiDAR Sensörü: Teknik Bir Açıklama ve Siyasî Arka Plan LiDAR, İngilizce “Light Detection and…

Koordinatörlük Kimlere Verilir? Antropolojik Bir Perspektif Bazen bir topluluğun en önemli figürlerinden biri olursunuz, ama bu pozisyonu nasıl kazandığınız sorusu, kültürlerarası bir yolculuğa çıkmanızı sağlayabilir. Toplumsal yapılar, kimlikler ve ekonomik sistemler üzerine derinlemesine düşündüğünüzde, bu sorunun cevabı, sadece güç veya liderlik değil, aynı zamanda ritüeller, semboller ve insanların birbirleriyle kurduğu bağlarla şekillenen bir süreci yansıtır. Koordinatörlük kavramı, bir topluluk içindeki rol dağılımını ve liderliği, kültürel bağlamda nasıl şekillendiğini anlamamıza yardımcı olabilir. Birçok toplumda, koordinatörlük belirli bir sosyal sınıf, yaş grubu, cinsiyet veya aile içindeki pozisyonla ilişkilidir. Fakat bu, her kültürde aynı şekilde belirlenmez. Kimi toplumlarda koordinatörlük, bir yetenek ve deneyim…